Lambda Sensörü Nedir? Neden Bozulur?

Lambda sensörü yani diğer adıyla oksijen sensörü, motor çıkışındaki egzos borusu üzerinde bulunur ve motordan çıkan egzos gazı içerisindeki oksijen miktarına göre voltaj üreterek, araç beynine (ECU) bilgi gönderir.



VİDEO YÜKLENİYOR…



Lambda Sensörü Nedir?

Lambda sensörü yani diğer adıyla oksijen sensörü, motor çıkışındaki egzos borusu üzerinde bulunur ve motordan çıkan egzos gazı içerisindeki oksijen miktarına göre voltaj üreterek, araç beynine (ECU) bilgi gönderir.

Lambda sensörü yani diğer adıyla oksijen sensörü, motor çıkışındaki egzos borusu üzerinde bulunur ve motordan çıkan egzos gazı içerisindeki oksijen miktarına göre voltaj üreterek, araç beynine (ECU) bilgi gönderir.

Zengin Karışım Fakir Karışım Nedir?

Lambda sensörünü anlatmadan önce, çok kullanacağımız iki terim olan zengin karışım ve fakir karışımın açıklamasını yapalım.


Lambda Sensörü Oksijen Sensörü Nedir? Neden Arıza Yapar?

Motor içerisinde yakılan, hava yakıt karışımından çıkan gazlar, egzos manifoldu ve egzos sistemi üzerinden atmosfere gönderilir. Eğer araç beyni bu hava yakıt karışımını düzgün ayarlayamazsa sağlıklı bir yanma gerçekleşmez.

Bunun sonucunda ise egzos sisteminden bir miktar çiğ yanmamış yakıt yada çok fazla oksijen çıkmasına sebep olur. Buna fakir karışım yada zengin karışım denir. Her iki durumda da aracın yakıt tüketimi artacaktır ve motorun çalışmasında düzensizlikler oluşmasına sebep olacaktır.


Lambda Sensörü Oksijen Sensörü Nedir? Neden Arıza Yapar?

Lambda Sensörü Ne İşe Yarar?

Motor içersinde yakılacak olan yakıt ve havanın ne kadar olması gerektiğine ECU (elektronik kontrol ünitesi) denilen araç beyni karar verir. Peki ECU buna nasıl karar veriyor? Motor içerisine yerleştirilmiş tüm sensörler ölçümledikleri bilgileri ECU’ya gönderir. Lambda sensörü de aynı şekilde egzos gazı içerisinde ölçtüğü oksijen miktarına göre çıkışındaki voltajı değiştirerek ECU’ya bilgi gönderir. ECU, oksijen (lambda) sensöründen gelen bu bilgiye göre hava yakıt karışımına müdahele eder.



Lamba sensörü ECU’ya zengin karışım bilgisi gönderirse, ECU motora gönderilen yakıt miktarını azaltıp hava miktarını arttırarak mükemmel karışımı yakalamaya çalışır. Yine bunun tam tersi olarak lambda sensörü ECU’ya fakir karışım bilgisi gönderirse, ECU motora giden yakıt miktarını attırıp mükemmel karışımı optimize etmeye çalışacaktır.

Lambda Sensörü Arızalanırsa Ne Olur?

Lambda sensörü yani diğer adıyla oksijen çoğu araçta kolay arızalanan bir parçadır. Her ne kadar dayanıklı elementlerden üretilmiş olsalar da sonuçta takılı olduğu yer egzos borusudur ve sürekli olarak çok yüksek sıcaklıklara maruz kalmaktadırlar. Lambda sensörünün arızalanması durumunda aracınızın yakıt tüketimi gözle görülür bir şekilde artacaktır. Çünkü ECU, motordan çıkan gazın zengin karışıma mı yoksa fakir karışıma mı sahip olduğunu doğru şekilde bilemeyecektir.

Mesela lambda sensrünün arızalandığını ve ECU’ya sürekli fakir karışım bilgisi gönderdiğini farz edelim. Ki lambda sensörü arızaları genellikle bu yönde olur. Yani sürekli fakir karışım bilgisi gönderirler. Bu durumda ECU, hava yakıt karışımını zenginleştirmek için motora hep daha fazla yakıt gönderir. Zaten normal olan karışıma daha fazla yakıt göndermesi durumunda da, motorun içerisinde bu yakıtın tamamı yakılamaz ve bir kısmı yanmadan çiğ benzin yada çiğ mazot olarak egzostan dışarı atılır.

İşte bazen egzosdan çiğ benzin yada çiğ mazot kokusu gelmesinin sebebi budur.

Lambda Sensörü Aracın Neresinde Bulunur?

Lamda sensörü, hemen motorun çıkışındaki egzos manifoldu üzerinde bulunur. Hatta bazı araçlarda iki adet bulunur. Birincisi egzos manifoldu üzerinde, diğeri ise orta susturucu yada katalitik konvektörden sonra konumlandırılmıştır.


Lambda Sensörü Oksijen Sensörü Nedir? Neden Arıza Yapar?

Lambda Sensörünün Arızası Nasıl Anlaşılır?

Oksijen sensörünün arızalı olup olmadığının anlaşılması için en basit yöntem egzostan çıkan gazda çiğ yakıt kokusu olup olmadığını kontrol etmektir. Bunun haricinde aracı araç arıza tespit cihazına bağlayıp, lambda sensörünün araç beyninde arıza hata kodu oluşturtup oluşturmadığına bakılabilir.

Bir diğer kontrol yöntemi de rölanti düzensizliği diyebiliriz. Rölanti dalgalanmasının birçok sebebi olabilir ve bunlardan bir tanesi de lambda sensörü arızasıdır.



Eğer aracınızın yakıt tüketiminde gözler görülür bir artış varsa, bu da lambda sensörünün arızalandığına işaret olabilir.

Aracınızın performansında bir düşüş hissetmeye başladıysanız, mesela önceden rahat çıktığınız yokuşlarda artık vites düşürdüğünüzü fark ettiyseniz, bu fakir karışım yani lambda sensörü arızası belirtisi olabilir.

LPG Takılı Araçlarda Lambda Sensörü Neden Bozulur?

Aslında bu durumda lamdba sensörü bozuluyor demek tam olarak doğru sayılmaz. LPG sisteminin hava yakıt karışımını ayarlayan kendi elektronik kontrol ünitesi (ECU) vardır. Bu LPG ECU’su aracın kendi ECU’suna bilgi göndererek hava yakıt karışımının nasıl olması gerektiğini bir nevi araç beynine emreder diyebiliriz.

Fakat çoğu LPG sistemi bağlayan ustalar lambda sensörünü LPG beynine bağlamazlar. LPG sistemini, LPG beynine önceden hazırlanıp yüklenmiş bir hava yakıt karışımı haritası ile çalıştırırlar. Dolaysıyla LPG beyni egzostan çıkan gazın nasıl olduğunu anlayamaz ve buna göre araç beynine hava yakıt karışımını arttır yada azalt bilgisi gönderemez.


Lambda Sensörü Oksijen Sensörü Nedir? Neden Arıza Yapar?

Bu durumda araç beyni, LPG beyninden aldığı komutlarla işlem yapmaya devam eder ama diğer taraftan lambda sensöründen gelen bilgileri de kontrol eder. Mesela lambda sensörü fakir karışım demesine rağmen, LPG beyni araç beynine yakıtı arttırma bilgisi göndermediği için de, araç beyni motor arıza lambası yakar.

Çünkü araç beyni fakir karışım okuduğu için yakıtı arttırma komutu gönderir ama onun sözü geçmediği için yakıtın arttırılmış olduğunu zanneder. Çıkışta da lambda sensöründen gelen bilgide bir değişim olmadığı bilgisi gelince, lambda sensörüne sen bozuksun muamelesi yapar. 🙂

POPÜLER KONULAR

YORUMLAR